HISTORIA KARTY PŁATNICZEJ W POLSCE
Karty płatnicze pojawiły się w Polsce już pod
koniec lat 60. XX w. Były to jednak karty wydawane przez banki
zagraniczne, którymi turyści mogli regulować w bardzo ograniczonym
zakresie swoje płatności. Niewiele jednak było w Polsce miejsc,
w których można było płacić kartami; głównie były to placówki
związane z biurem podróży Orbis, ekskluzywne hotele i restauracje.
Krajowy rynek kart płatniczych zaczął się rozwijać w Polsce
dopiero w latach 90. ubiegłego wieku. Wiązało się to głównie
z przeprowadzonymi w naszym kraju po 1989 r. reformami, które
wpłynęły równie na kształt krajowego sektora bankowego. Rzutowały
one także bezpośrednio na przekształcanie bankowości detalicznej.
Banki zaczęły oferować klientom nowego rodzaju produkty i usługi,
wśród których pojawiły się również karty płatnicze.
Na początku lat 90. niewiele polskich banków oferowało ten produkt.
Dość umiarkowane było zainteresowanie klientów nowym instrumentem
płatniczym, brakowało także odpowiedniej infrastruktury technicznej
akceptującej płatności kartami. Pierwsze karty płatnicze zostały
wydane przez krajowe banki w 1991 r. Wtedy to Bank Polska Kasa
Opieki SA wydał kartę dla klientów indywidualnych.
Była to karta bankomatowa połączona z rachunkiem oszczędnościowym
posiadacza. W tym samym roku pojawiła się na rynku, w ofercie
Banku Inicjatyw Gospodarczych SA, pierwsza międzynarodowa karta
płatnicza VISA, typu business. Stopniowo także inne banki zaczęły
się włączać w akcję wydawania kart płatniczych. Jednak jeszcze
na koniec 1993 r. na rynku było niespełna 50 tys. Wydanych przez
banki kart i około 6,8 tys. urządzeń akceptujących płatności
nimi. Znaczne ożywienie w rozwoju polskiego rynku nastąpiło
dopiero po 1994 r. W 1995 r. pojawiła się na rynku pierwsza
bankowa karta kredytowa, kiedy Bank Polska Kasa Opieki SA zaoferował
swoim klientom kartę "Partner" o zasięgu krajowym.
Na koniec 1995 r. liczba wydanych przez banki kart wzrosła w
porównaniu z rokiem 1994 o ponad 266%, a liczba zrealizowanych
nimi transakcji zwiększyła się o ponad 108%. W 1996 r. w obrocie
było już ponad milion różnego rodzaju kart, którymi zrealizowano
ponad 10,5 mln transakcji.
W kolejnych latach nastąpił¸ dalszy wzrost liczby kart płatniczych,
co wynikało z dość bogatej i różnorodnej oferty banków w zakresie
kart, która w coraz większym stopniu odpowiadała potrzebom zmieniającego
się rynku finansowego oraz wymaganiom potencjalnych klientów.
Spowodowało to umocnienie się tendencji wzrostowej liczby kart
płatniczych w obiegu oraz wolumenu zrealizowanych nimi transakcji.
W latach 1997-2001 liczba kart płatniczych w obiegu wzrastała
odpowiednio o: 140,2%, 41,7%, 113,9%, 36,1% i 27,5%. W tym samym
okresie liczba transakcji zrealizowanych kartami zwieszała się
o: 189,7%, 112,8%, 142,7%, 77,8% oraz 40,5%. Na koniec 2002
r. na rynku było już ponad 16,9 mln kart, którymi klienci zrealizowali
ponad 465,9 mln transakcji.